Chuyển tới nội dung chính

Bệnh nấm hồng hại cà phê

Tóm tắt​

Nấm hồng là bệnh do nấm Erythricium salmonicolor gây ra, hại trên cành cà phê, thường xuất hiện ở chạc cành hoặc mặt dưới cành phía trong tán. Ban đầu là sợi nấm trắng như mạng nhện, sau chuyển thành lớp phấn màu hồng phủ kín vỏ cành. Phần cành phía trên vết bệnh bị khô, lá vàng rụng, quả khô đen nhưng vẫn bám trên cành. Bệnh nặng vào giữa mùa mưa trên vườn rậm rạp.

Tác nhân gây bệnh​

  • Tác nhân: Nấm Erythricium salmonicolor (đồng nghĩa: Corticium salmonicolor).
  • Phân loại: Nấm.
  • Đường lây lan: Bào tử phát tán nhờ gió, nước mưa; lây qua dụng cụ cắt tỉa.
  • Nguồn bệnh tồn tại: Cành bệnh còn trên cây hoặc bỏ lại trong vườn; nhiều cây ký chủ khác (cao su, cam quýt, ca cao...).

Triệu chứng​

  • Cành: Ban đầu xuất hiện sợi nấm trắng như mạng nhện ở chạc cành, mặt dưới cành; sau đó tạo lớp phấn màu hồng phủ quanh vỏ, vỏ nứt; phần cành phía trên vết bệnh khô chết.
  • Lá: Lá trên cành bệnh vàng, héo và rụng.
  • Quả: Quả trên cành bệnh khô đen, nhăn nheo nhưng thường vẫn bám trên cành.

Điều kiện phát sinh​

  • Thời tiết: Mưa nhiều, ẩm độ cao kéo dài, nhiệt độ ấm.
  • Thời điểm: Giữa đến cuối mùa mưa, giai đoạn cây đang nuôi quả.
  • Canh tác: Vườn rậm rạp, không tỉa cành, cây che bóng quá dày, cây trồng mật độ cao.

Phân biệt với bệnh dễ nhầm​

  • Khô cành sinh lý (do mang quả quá tải): Cành khô từ đầu ngọn, không có lớp nấm trắng hoặc phấn hồng trên vỏ.
  • Khô cành khô quả do nấm Colletotrichum: Vết bệnh màu nâu đen trên cành non và quả, không có lớp phấn hồng.

Biện pháp phòng ngừa​

  • Tỉa cành, tạo tán thông thoáng; điều chỉnh cây che bóng hợp lý.
  • Bón phân cân đối để cây khỏe.
  • Thăm vườn thường xuyên trong mùa mưa, kiểm tra kỹ chạc cành và phía trong tán.
  • Khử trùng dụng cụ cắt tỉa giữa các cây.

Biện pháp xử lý​

Canh tác – thủ công​

  • Cắt bỏ cành bệnh cách vết bệnh khoảng 20–30 cm về phía dưới; thu gom ra khỏi vườn và tiêu hủy.

Sinh học​

  • Có thể dùng chế phẩm Trichoderma spp. có đăng ký để hạn chế nguồn bệnh trong vườn.

Hóa học​

  • Hoạt chất thường được khuyến cáo: validamycin, hexaconazole, các hợp chất đồng (copper hydroxide, copper oxychloride).
  • Phun hoặc quét trực tiếp lên vết bệnh khi bệnh mới xuất hiện (giai đoạn sợi nấm trắng); phun kỹ vào chạc cành và phía trong tán.
  • Chỉ dùng thuốc có trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam (bản hiện hành); tuân thủ nguyên tắc 4 đúng và liều lượng ghi trên nhãn.

Lưu ý an toàn​

  • Không để cành bệnh đã cắt lại trong vườn vì là nguồn lây lan.
  • Tuân thủ thời gian cách ly ghi trên nhãn trước khi thu hoạch.
  • Mặc bảo hộ lao động khi pha và phun thuốc.

Tài liệu tham khảo​